Περιγραφή

Μέση απόσταση περπατήματος από τον κοντινότερο εν λειτουργία δημόσιο χώρο κοινωνικού χαρακτήρα (πχ. πλατείες, εμπορικοί πεζόδρομοι, πάρκα, κλπ.)

Μαθηματική περιγραφή

Κ 6 = 1 P o p i = 1 P o p w d p u b l i c

Όπου:

Pop ο πληθυσμός της εξεταζόμενης αστικής περιοχής, και

wdpublic η απόσταση που πρέπει να διανύσει ο κάτοικος i πεζή μέχρι τον κοντινότερο εν λειτουργία δημόσιο χώρο κοινωνικού χαρακτήρα.

Μονάδες μέτρησης

m

Σκοπιμότητα

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν και στο πλαίσιο του προηγούμενου δείκτη, η εξυπηρέτηση των βασικών αναγκών μέσω μιας σύντομης μετακίνησης πεζή υπό το πρίσμα των πόλεων των 15 λεπτών αποτελεί μια στρατηγική βαρύνουσας σημασίας για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα τόσο σε συνθήκες κανονικότητας όσο και σε συνθήκες πανδημίας.

Αναγνωρίζοντας την κοινωνικοποίηση ως μια βασική ανθρώπινη ανάγκη η οποία διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στην ψυχική υγεία του κοινωνικού συνόλου, κρίθηκε επιβεβλημένο να συμπεριληφεί στο προτεινόμενο σύστημα δεικτών ο παρών δείκτης Κ6.

Ο δείκτης αυτός, μέσω της εκτίμησης που πραγματοποιεί για την μέση απόσταση που διανύουν οι κάτοικοι πεζή προκειμένου να φθάσουν στον κοντινότερο εν λειτουργία δημόσιο χώρο κοινωνικού χαρακτήρα, δίνει πολύτιμες πληροφορίες στους φορείς σχεδιασμού ειδικά κατά την περίοδο μιας πανδημίας, όπου η απαγόρευση εισόδου σε έναν χώρο (πχ. στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης), η προσωρινή διαμόρφωση ενός νέου χώρου και η θέση αυτού, κλπ. οφείλουν να εδράζονται σε δεδομένα.

Πρωτογενή δεδομένα

Σε παρόμοιο πλαίσιο με τον προηγούμενο δείκτη, τα πρωτογενή δεδομένα που απαιτούνται για τον υπολογισμό του δείκτη Κ6 συνίστανται: α) στο οδικό δίκτυο της αστικής περιοχής, β) στα ΟΤ, γ) στα αποσυνθετικά δεδομένα πληθυσμού ανά ΟΤ, και, δ) στη θέση και τα χαρακτηριστικά των δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα.

Πηγές πρωτογενών δεδομένων & μέθοδοι συλλογής

Για τη συλλογή των απαιτούμενων πρωτογενών δεδομένων που προδιαγράφηκαν παραπάνω θα πρέπει να συνδυαστούν διαφορετικές πηγές, οι περισσότερες εκ των οποίων έχουν ήδη περιγραφεί στο πλαίσιο του προηγούμενου δείκτη.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, το οδικό δίκτυο μπορεί να αντληθεί: α) από την πηγή ελεύθερων και ανοιχτών γεωχωρικών δεδομένων «OpenStreetMap» (https://openstreetmap.org/), β) από την ΕΛΣΤΑΤ κατόπιν σχετικού αιτήματος (https://statistics.gr/el/digital-cartographicaldata), ή γ) από τις Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων.

Το πολυγωνικό θεματικό επίπεδο τύπου shapefile που αναπαριστά τα ΟΤ και περιέχει την αρίθμηση τους συνιστάται να συλλεχθεί από την ΕΛΣΤΑΤ, κάνοντας σχετικό αίτημα.

Όσον αφορά τα υπόλοιπα απαιτούμενα δεδομένα εισόδου, τα αποσυνθετικά δεδομένα πληθυσμού ανά ΟΤ περιέχονται σε λογιστικά φύλλα τα οποία παρέχει η ΕΛΣΤΑΤ μέσω ειδικού αιτήματος, ενώ τέλος, η θέση και τα χαρακτηριστικά των δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα μπορούν να αντληθούν από πληθώρα διαφορετικών πηγών όπως: α) το «OpenStreetMap», β) η υπηρεσία «Google Maps Platform», και γ) οι Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων, αξιοποιώντας όσα προβλέπονται στα ΓΠΣ.

Μεθοδολογικά βήματα υπολογισμού

Τα μεθοδολογικά βήματα για τον υπολογισμό του δείκτη Κ6 είναι ίδια με αυτά που αναλύθηκαν προηγουμένως στο πλαίσιο του δείκτη Κ5.

Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο βήμα θα πρέπει να δομηθεί μια γεωβάση η οποία να περιλαμβάνει το σύνολο χωρικών στοιχείων που συλλέχθηκαν.

Δεύτερο βήμα αποτελεί η σύνδεση του πίνακα περιγραφικών δεδομένων του πολυγωνικού θεματικού επιπέδου των ΟΤ με το λογιστικό φύλλο των αποσυνθετικών πληθυσμιακών δεδομένων, με τη χρήση ενός εργαλείου όπως το «Joins and Relates».

Τρίτο βήμα είναι η δημιουργία σε περιβάλλον GIS ενός νέου «Network dataset».

Τέταρτο βήμα είναι η εφαρμογή ενός εργαλείου όπως το «OD Cost Matrix», με το θεματικό επίπεδο των ΟΤ (που περιέχει πλέον μετά τη σύνδεση την πληροφορία του πληθυσμού) να εισάγεται ως «Origins», ενώ το θεματικό επίπεδο με τους εν λειτουργία δημόσιους χώρους κοινωνικού χαρακτήρα να αντιμετωπίζεται ως «Destinations».

Ακολούθως, το πέμπτο βήμα περιλαμβάνει την εξαγωγή σε λογιστικά φύλλα του πίνακα αποτελεσμάτων του εργαλείου «OD Cost Matrix», ο οποίος εμπεριέχει την πληροφορία της απόστασης του κεντροειδούς κάθε ΟΤ από τον κοντινότερο εν λειτουργία δημόσιο χώρο κοινωνικού χαρακτήρα.

Τέλος, εντός των λογιστικών φύλλων και με την εφαρμογή της μαθηματικής σχέσης που παρουσιάστηκε παραπάνω μπορεί να υπολογιστεί η τιμή του παρόντος δείκτη Κ6.

Στόχος

Παρομοίως με τον προηγούμενο δείκτη, όσο χαμηλότερη είναι η τιμή του δείκτη Κ6 τόσο ευνοϊκότερες θεωρούνται οι συνθήκες για την προώθηση των ήπιων, βιώσιμων μέσων μετακίνησης όπως η μετακίνηση πεζή. Ιδιαίτερα για τις περιόδους πανδημίας, οι όποιες πρωτοβουλίες λαμβάνονται από τους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης (Δήμους, και Περιφέρειες) οφείλουν να μειώνουν την τιμή του παρόντος δείκτη, η οποία σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να είναι μικρότερη των 600m (το χωρικό κατώφλι δηλαδή που συνήθως λαμβάνεται υπόψη σε μια πόλη των 15 λεπτών).