Περιγραφή

Έκταση δημοσίων χώρων με κοινωνικό χαρακτήρα (πχ. πλατειών, εμπορικών πεζόδρομων, πάρκων κλπ.) κατ’ άτομο

Μαθηματική περιγραφή

K 8 = i = 1 N A p u b l i c i P o p

Όπου:

Apublic η έκταση του εκάστοτε δημόσιου χώρου με κοινωνικό χαρακτήρα i που βρίσκεται εντός των ορίων της εξεταζόμενης αστικής περιοχής,

N ο αριθμός των διαφόρων διακριτών δημοσίων χώρων με κοινωνικό χαρακτήρα που βρίσκονται εντός των ορίων της εξεταζόμενης αστικής περιοχής, και,

Pop ο πληθυσμός της εξεταζόμενης αστικής περιοχής.

Μονάδες μέτρησης

m2/άτομο

Σκοπιμότητα

Πέρα από την προσβασιμότητα των δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα που προσεγγίστηκε προηγουμένως μέσω του δείκτη Κ6, η επιφάνεια των χώρων αυτών που αντιστοιχεί κατ΄ άτομο συνιστά ένα επιπρόσθετο, συμπληρωματικό μέγεθος που οφείλει να λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να τροφοδοτούνται οι φορείς σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων με δεδομένα που συνθέτουν τη «συνολική εικόνα».

Το μέγεθος αυτό, αν και καθόλα σημαντικό υπό συνθήκες κανονικότητας, θεωρείται πρωταρχικής σημασίας υπό συνθήκες πανδημίας, δεδομένου του μεγάλου αριθμού δραστηριοτήτων που συνήθως τελούν υπό αναστολή (πχ. καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος), της έντασης της ανάγκης των ανθρώπων για κοινωνικοποίηση και επικοινωνία, και τέλος, της επιτακτικότητας διατήρησης «ασφαλών» αποστάσεων.

Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου σε μια μελλοντική, ενδεχόμενη πανδημία να αποφευχθεί η δημιουργία φαινομένων συνωστισμού σε σημεία (πχ. πεζοδρόμια τοπικών οδών, κλπ.) που δεν είναι σχεδιασμένα για να διατελούν τον κοινωνικό ρόλο υποδομών όπως οι πλατείες κλπ., συμπεριλήφθηκε στο προτεινόμενο σύστημα δεικτών ο παρών δείκτης Κ8.

Πρωτογενή δεδομένα

Τα πρωτογενή δεδομένα που απαιτούνται για τον υπολογισμό του εν λόγω δείκτη συνίστανται: α) στον πληθυσμό της εξεταζόμενης αστικής περιοχής, και, β) στη συνολική έκταση των δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα.

Πηγές πρωτογενών δεδομένων & μέθοδοι συλλογής

Η συλλογή των πρωτογενών δεδομένων που απαιτούνται για τον υπολογισμό του δείκτη Κ8 είναι μια εύκολη και σύντομη διαδικασία.

Συγκεκριμένα, ο πληθυσμός της εξεταζόμενης περιοχής μπορεί εύκολα να αντληθεί από την ΕΛΣΤΑΤ.

Αναφορικά με το δεύτερο απαιτούμενο δεδομένο εισόδου, τα πολύγωνα των διαφόρων δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα (το άθροισμα της επιφάνειας των οποίων δίνει το ζητούμενο), μπορούν να αντληθούν —σε μορφή θεματικού επιπέδου τύπου shapefile ή σχέδια τύπου CAD— από: α) την πηγή ελεύθερων και ανοιχτών γεωχωρικών δεδομένων «OpenStreetMap» (https://openstreetmap.org/), β) τη διαδικτυακή πύλη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «e-Poleodomia» (https://gis.epoleodomia. gov.gr/v11/index.html#/), και γ) τις Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων, αξιοποιώντας όσα προβλέπονται στα ΓΠΣ. Στην περίπτωση που τα δεδομένα αυτά δεν μπορούν να αντληθούν από καμία από τις παραπάνω πηγές, τα πολύγωνα των διαφόρων δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα δύναται να ψηφιοποιηθούν χρησιμοποιώντας ως υπόβαθρο δορυφορικά ψηφιογραφικά δεδομένα και αεροφωτογραφίες.

Μεθοδολογικά βήματα υπολογισμού

Η διαδικασία υπολογισμού του παρόντος δείκτη είναι αρκετά απλή και σύντομη, αποτελούμενη μόλις από δύο (2) ουσιαστικά μεθοδολογικά βήματα.

Αρχικά, στο πρώτο βήμα πρέπει με τη χρήση κατάλληλων εργαλείων και εντολών σε περιβάλλον CAD ή GIS να υπολογιστεί η έκταση των δημόσιων χώρων κοινωνικού χαρακτήρα.

Εν συνεχεία, στο δεύτερο βήμα, το μέγεθος αυτό θα πρέπει να μεταφερθεί σε λογιστικά φύλλα όπου μαζί με τον πληθυσμό της περιοχής, μπορεί —μέσω της εφαρμογής του σχετικού μαθηματικού τύπου— να υπολογιστεί η τιμή του παρόντος δείκτη.

Στόχος

Όπως γίνεται ευκόλως κατανοητό, η τιμή του παρόντος δείκτη κατά τη διάρκεια των ιδιαίτερων συνθηκών που υφίστανται σε μια πανδημία συνιστάται να μην μειώνεται (πχ. εξαιτίας προσωρινών απαγορεύσεων εισόδου σε δημόσιους χώρους), αλλά αντιθέτως να αυξάνεται (πχ. μέσω της προσωρινής διαμόρφωσης χώρων) προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι αυξημένες ανάγκες επικοινωνίας των ανθρώπων με όρους υγείας και ασφάλειας.

Σε κάθε περίπτωση, ακολουθώντας όσα προτείνονται στη βιβλιογραφία και δεδομένης της υφιστάμενης διαμόρφωσης των ελληνικών πόλεων (ΦΕΚ 285/Δ/05-03-2004; Addas and Alserayhi, 2020), ιδανικό στόχο για τον εν λόγω δείκτη αποτελεί η επίτευξη τιμών μεγαλύτερων των 8-9 m2/άτομο.