Περιγραφή

Δείκτης δυσανεξίας στην αβεβαιότητα

Μαθηματική περιγραφή

Ψ 5 =   I U S 1   +   I U S 2   +     +   I U S 12

Όπου:

IUS1 η βαθμολογία της παραμέτρου «Απρόβλεπτα γεγονότα με αναστατώνουν πάρα πολύ» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS2 η βαθμολογία της παραμέτρου «Με απογοητεύει το να μην έχω όλες τις πληροφορίες που χρειάζομαι» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS3 η βαθμολογία της παραμέτρου «Η αβεβαιότητα με εμποδίζει να ζήσω μια γεμάτη ζωή» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS4 η βαθμολογία της παραμέτρου «Ο καθένας θα έπρεπε να σκέφτεται το μέλλον για να αποφύγει τις εκπλήξεις» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS5 η βαθμολογία της παραμέτρου «Ένα μικρό απρόβλεπτο γεγονός μπορεί να καταστρέψει τα πάντα ακόμα και με τον καλύτερο προγραμματισμό», σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS6 η βαθμολογία της παραμέτρου «Όταν είναι η ώρα να δράσω, η αβεβαιότητα με παραλύει» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS7 η βαθμολογία της παραμέτρου «Όταν είμαι αβέβαιος, δεν μπορώ να λειτουργήσω πολύ καλά» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS8 η βαθμολογία της παραμέτρου «Θέλω πάντα να γνωρίζω τι μου επιφυλάσσει το μέλλον» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS9 η βαθμολογία της παραμέτρου «Δεν αντέχω τις εκπλήξεις», σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS10 η βαθμολογία της παραμέτρου «Η μικρότερη αμφιβολία μπορεί να με σταματήσει από το να δράσω», σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert,

IUS11 η βαθμολογία της παραμέτρου «Θα έπρεπε να είμαι ικανός να οργανώνω τα πάντα εκ των πρότερων» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert, και

IUS12 η βαθμολογία της παραμέτρου «Πρέπει να ξεφεύγω από όλες τις αβέβαιες καταστάσεις» σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert.

Μονάδες μέτρησης

– (Βαθμολογία 12-60)

Σκοπιμότητα

Η αβεβαιότητα αναφέρεται σε μία υποκειμενική συνθήκη που ένα άτομο βιώνει και που χαρακτηρίζεται από την παρουσία αρνητικών συμπτωμάτων που το άτομο έχει σε σχέση με απρόβλεπτες συνθήκες και με την αίσθηση ότι το άτομο δεν έχει πολλές πληροφορίες για να το ελέγξει. Η αβεβαιότητα σε σχέση με την πανδημία της COVID-19 αναφέρεται στο αίσθημα που έχει κάποιος σχετικά με γεγονότα που συνδέονται με τον κορονοϊό (πχ. θα μολυνθώ; θα μολυνθούν οι συγγενείς μου; θα επηρεαστεί η δουλειά μου ή το εισόδημά μου;). Η δυσανεξία στην αβεβαιότητα αφορά τον βαθμό δυσκολίας κάποιου να αντέξει αρνητικές και απρόβλεπτες καταστάσεις. Το άτομο με χαμηλή ανοχή στην αβεβαιότητα έχει την προδιάθεση να βιώνει την αβέβαιη συνθήκη ως δυσάρεστη, να την ερμηνεύει ως απειλητική και να αντιδρά αρνητικά. Η χαμηλή ανοχή στην αβεβαιότητα συνδέεται με συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης (del-Valle et al., 2022; Vousoura et al., 2021).

Αναγνωρίζοντας τις επεκτάσεις που έχει η ψυχολογία των μετακινουμένων και δη το αίσθημα της αβεβαιότητας στον τομέα της κινητικότητας, στο προτεινόμενο σύστημα δεικτών εντάχθηκε ο δείκτης Ψ5. Ο δείκτης αυτός αποτιμά το επίπεδο αβεβαιότητας των ανθρώπων μέσω της ευρύτατα αποδεκτής μεθόδου «Intolerance of Uncertainty Scale-Short Form» (Carleton et al., 2007). Η μέθοδος αυτή περιλαμβάνει 12 διαφορετικές παραμέτρους οι οποίες βαθμολογούνται σε μια 5-βαθμια κλίμακα Likert.

Πρωτογενή δεδομένα

Τα δεδομένα που απαιτούνται για τον υπολογισμό του δείκτη Ψ5 συνίστανται στις απαντήσεις/βαθμολογίες των 12 παραμέτρων, δηλαδή των: IUS1 (Απρόβλεπτα γεγονότα με αναστατώνουν πάρα πολύ), IUS2 (Με απογοητεύει το να μην έχω όλες τις πληροφορίες που χρειάζομαι), IUS3 (Η αβεβαιότητα με εμποδίζει να ζήσω μια γεμάτη ζωή), IUS4 (Ο καθένας θα έπρεπε να σκέφτεται το μέλλον για να αποφύγει τις εκπλήξεις), IUS5 (Ένα μικρό απρόβλεπτο γεγονός μπορεί να καταστρέψει τα πάντα ακόμα και με τον καλύτερο προγραμματισμό), IUS6 (Όταν είναι η ώρα να δράσω, η αβεβαιότητα με παραλύει), IUS7 (Όταν είμαι αβέβαιος, δεν μπορώ να λειτουργήσω πολύ καλά), IUS8 (Θέλω πάντα να γνωρίζω τι μου επιφυλάσσει το μέλλον), IUS9 (Δεν αντέχω τις εκπλήξεις), IUS10 (Η μικρότερη αμφιβολία μπορεί να με σταματήσει από το να δράσω), IUS11 (Θα έπρεπε να είμαι ικανός να οργανώνω τα πάντα εκ των πρότερων), και IUS12 (Πρέπει να ξεφεύγω από όλες τις αβέβαιες καταστάσεις).

Πηγές πρωτογενών δεδομένων & μέθοδοι συλλογής

Τα πρωτογενή δεδομένα που απαιτούνται για τον υπολογισμό του δείκτη Ψ5 μπορούν να συλλεχθούν μέσω κατάλληλα δομημένων ερευνών ερωτηματολογίου.

Μεθοδολογικά βήματα υπολογισμού

Η διαδικασία υπολογισμού του δείκτη Ψ5 αποτελείται από δύο (2) βασικά βήματα.

Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο βήμα πρέπει να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί η έρευνα ερωτηματολογίου. Τα ερωτηματολόγια πρέπει να απευθύνονται σε διάφορες πληθυσμιακές ομάδες τυχαίας κατανομής, με απαραίτητο όμως κριτήριο συμμετοχής το όριο ηλικίας (άνω των 18 ετών) και την ευχέρεια στη χρήση και κατανόηση της ελληνικής γλώσσας.

Στη συνέχεια, στο δεύτερο βήμα τα δεδομένα από την έρευνα ερωτηματολογίου θα πρέπει να οργανωθούν σε λογιστικά φύλλα, εντός των οποίων μπορεί να υπολογιστεί η τιμή του παρόντος δείκτη.

Στόχος

Οι βαθμολογίες κυμαίνονται από το 12 μέχρι το 60. Υψηλότερες βαθμολογίες είναι ενδεικτικές μεγαλύτερης δυσκολίας ανοχής στην αβεβαιότητα. Έρευνα δείχνει ότι η μέση βαθμολογία σε δείγμα του γενικού πληθυσμού είναι ΜΟ: 25,85 με ΤΑ: 9,45 (Carleton et al., 2007), ενώ άλλη προσδιορίζει ότι βαθμολογίες >28 είναι ενδεικτικές χαμηλής ανοχής στη δυσφορία (Wilson et al., 2020). Από την άλλη, μια άλλη έρευνα προσδιορίζει, με τη μέθοδο ROC (Receiver Operating Characteristic curve), ότι η αντίστοιχη κρίσιμη τιμή είναι >36 (Innes et al., 2017). Με βάση τα παραπάνω, προτείνεται η τιμή του εν λόγω δείκτη κατά την περίοδο μιας πανδημίας ιδανικά να υπερβαίνει την τιμή 36.