Ονομασία

Προσωρινοί ποδηλατόδρομοι 

Στρατηγικοί Άξονες

  • Προώθηση μη-μηχανοκίνητων μετακινήσεων με συνθήκες υγείας και ασφάλειας
  • Προώθηση της ποιότητας ζωής με έμφαση στην ανάπτυξη της κινητικότητας και τη χρήση δημόσιων χώρων αναψυχής

Περιγραφή

Απόδοση χώρου που προηγουμένως χρησιμοποιούνταν για την κυκλοφορία ή τη στάθμευση μηχανοκίνητων οχημάτων, ώστε οι χρήστες ποδηλάτων και ΕΠΗΟ να μπορούν να μετακινούνται με ασφάλεια και μεγαλύτερη άνεση διατηρώντας επαρκή φυσική απόσταση από τους άλλους

Κλίμακα εφαρμογής

Σε επίπεδο άξονα

Σκοπός

  • Ικανοποίηση αναγκών μετακίνησης χρηστών που μείωσαν τη χρήση ΔΑΣ
  • Συνδυασμός μετακίνησης και φυσικής δραστηριότητας
  • Τήρηση μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης κατά τη μετακίνηση με ποδήλατο

Περιοχή εφαρμογής

  • Οδοί πολλαπλών λωρίδων κυκλοφορίας ή με επαρκές πλάτος λωρίδων κυκλοφορίας όπου η ζήτηση για μετακίνηση με ποδήλατο είναι υψηλή
  • Οδοί που εξυπηρετούν την πρόσβαση σε νοσοκομεία και άλλες βασικές υπηρεσίες, σημαντικές συνδέσεις με προορισμούς όπως εμπορικές περιοχές,  περιοχές απασχόλησης, πάρκα, κ.ά. 
  • Κατά μήκος ή δίπλα σε βασικούς διαδρόμους ΔΑΣ όπου οι προσφερόμενες υπηρεσίες ΔΑΣ λειτουργούν σε συνθήκες μειωμένης πληρότητας λόγω τήρησης των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης

Φάσεις εφαρμογής

  • Φάση Ι: Δημιουργία προσωρινών ποδηλατόδρομων με την μετατροπή μίας λωρίδας κυκλοφορίας ή μίας λωρίδας στάθμευσης σε λωρίδα κίνησης ποδηλάτων με την χρήση εμποδίων όπως κώνοι κυκλοφορίας, εύκαμπτοι στύλοι, πλαστικά εμπόδια, κ.ά.
  • Φάση ΙΙ: Μονιμοποίηση προσωρινών ποδηλατοδρόμων υπό όρους. Βασικά κριτήρια για την μετατροπή ενός προσωρινού ποδηλατόδρομου σε μόνιμο είναι η μεταβολή της ζήτησης για μετακίνηση με ποδήλατο πριν και μετά την εφαρμογή του μέτρου, οι επιπτώσεις στη μηχανοκίνητη κυκλοφορία κατά την επιστροφή στην κανονικότητα και η αποδοχή του μέτρου από τους πολίτες. 

Δείκτες παρακολούθησης (KPIs)

  • Κ3: Πυκνότητα δικτύου ποδηλατοδρόμων προσδιορισμένη ως ο λόγος του μήκους του ποδηλατικού δικτύου προς την έκταση της εξεταζόμενης αστικής περιοχής
  • Κ4: Δείκτης συνδεσιμότητας δικτύου ποδηλατοδρόμων alpha index
  • Κ11: Λόγος v/c σε οδικά τμήματα του βασικού οδικού δικτύου
  • Ψ1: Δείκτης σωματικής άσκησης

Οφέλη

  • Μείωσης της μετάδοσης και της εξάπλωσης της πανδημίας του COVID-19
  • Αύξηση επιπέδου φυσικής δραστηριότητας
  • Αύξηση ποσοστού χρήσης ποδηλάτου/ΕΠΗΟ
  • Βελτίωση ψυχικής υγείας

Καλές πρακτικές

Κατά την έναρξη της πανδημίας, πολλές πόλεις σε όλο τον κόσμο έσπευσαν να εφαρμόσουν προσωρινούς ποδηλατόδρομους, οι οποίοι θα επέτρεπαν την αυξημένη χρήση του ποδηλάτου, καθώς το κοινό απέφευγε τις ΔΑΣ. Αυτοί οι προσωρινοί ποδηλατόδρομοι κατασκευάστηκαν πολύ πιο γρήγορα από τα παραδοσιακά έργα υποδομής, τα οποία μπορεί να διαρκέσουν χρόνια.

Στην αρχή της πανδημίας COVID-19, οι προσωρινοί ποδηλατόδρομοι στο Βερολίνο, Γερμανία συνέβαλαν στην αύξηση της κυκλοφορίας ποδηλάτων κατά 42%, ακόμη και σε περιόδους όπου είχαν εφαρμοστεί περιορισμοί καθολικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας. Το Βερολίνο έχει υλοποιήσει περίπου 25 χιλιόμετρα προσωρινών ποδηλατοδρόμων από την έναρξη της πανδήμίας, καθώς οι εργαζόμενοι στράφηκαν στο ποδήλατο για να αποφύγουν τις ΔΑΣ όπου επικρατούσαν φαινόμενα συνωστισμού. Άλλες ευρωπαϊκές πόλεις – όπως το Παρίσι, Γαλλία και το Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο – έχουν επίσης υλοποιήσει προσωρινούς ποδηλατόδρομους.

Σε ορισμένα τμήματα του Βερολίνου, οι προσωρινές ποδηλατολωρίδες – που συχνά επισημαίνονται με κίτρινη ταινία κολλημένη στο δρόμο – γίνονται τώρα μόνιμες, διευρύνονται και προστατεύονται καλύτερα, με κολωνάκια ή χαμηλές μπάρες για καλύτερη προστασία από την μηχανοκίνητη κυκλοφορία και την στάθμευση.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πολλές τοπικές αρχές κατασκεύασαν προσωρινινούς ποδηλατόδρομους κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ήθελαν να μειώσουν τη ζήτηση για ΔΑΣ και να μειώσουν τη συμφόρηση προωθώντας την ποδηλασία.

Αρκετές πόλεις στον Καναδά δημιούργησαν προσωρινές ποδηλατολωρίδες για να εξυπηρετήσουν την αύξηση της ποδηλασίας κατά την πανδημία ενώ οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι προσωρινές μετατροπές αναμένεται να μετατραπούν σε μόνιμες. Στο Τορόντο, 25 χιλιόμετρα νέων προσωρινών ποδηλατοδρόμων εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 2020 μέσω του ActiveTO – μιας πρωτοβουλίας που θέλησε να δώσει περισσότερο χώρο ποδηλάτες και πεζούς ώστε να μπορούν να μετακινούνται τηρώντας τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης.

Σχετικοί δείκτες

Υψηλή συσχέτιση:
K3: Πυκνότητα δικτύου ποδηλατοδρόμων
K4: Δείκτης συνδεσιμότητας δικτύου ποδηλατοδρόμων

K11: Λόγος v/c σε οδικά τμήματα του βασικού οδικού δικτύου
Ψ1: Δείκτης σωματικής άσκησης

Μέτρια συσχέτιση:
Κ:10 Λόγος συσσώρευσης προς προσφορά στάθμευσης στην κεντρική περιοχή
Ψ2: Δείκτης μοναξιάς και κοινωνικής υποστήριξης
Ψ6: Χρόνος για δραστηριότητες εκτός σπιτιού για γονείς-παιδιά

Χαμηλή συσχέτιση:
Κ2: Διαθέσιμη επιφάνεια ανά πεζό κατά τις ώρες αιχμής στα πεζοδρόμια βασικών οδικών αξόνων
Κ9: Επίπεδο υπερβάσεων των επιτρεπτών ορίων ταχύτητας

Ψ3: Δείκτης δεξιοτήτων ρύθμισης συναισθημάτων & ανοχής στη δυσφορία
Ψ7: Δείκτης ποιότητας ζωής & ισορροπίας σε δουλειά και προσωπική ζωή
Ψ8: Δείκτης εχθρότητας & σχέσεων μέσα στην οικογένεια